Astrozuil

Gegevens

Gepubliceerd op zondag 27 november 2011 19:56

Geschreven door Cor Kolthof

Zoals het veel hobbyisten vergaat, zo vergaat het ook de amateur astronoom: je komt er al vrij snel achter dat als je wat meer wilt, net wat betere resultaten wilt bereiken, dat je dan ook bereid moet zijn om te investeren. Dat hoeft overigens niet altijd direct om grote bedragen te gaan zoals Cor Kolthof aantoonde. Voor ca €75,- bouwde hij een zogenaamde Astrozuil. Onderstaand met foto's zijn story en motieven om een Astrozuil te bouwen. 

Koop je een telescoop dan wordt daar meestal een statief bijgeleverd waarop de telescoop kan worden gemonteerd. Voordeel van zo'n opstelling: je bent mobiel, je kunt de telescoop overal mee naar toe nemen. Bijvoorbeeld naar een steeds schaarser wordende donkere plek in Nederland, of naar een Starparty waar amateurs gezamenlijk aan waarneming of astrofotografie doen. Maar ook op je eigen erf kun je mooi op het donkerste plekje gaan staan.

Echter er zijn 2 nadelen aan een statief opstelling. Ten eerste: de opstelling is erg gevoelig voor trillingen, vooral als je aan astrofotografie wilt doen, is dat echt een handicap. Ten tweede: om een object in het oculair te kunnen houden moet deze Meade LX90 telescoop het object volgen in zowel de horizontale als verticale as. Dat leidt tot bijna altijd tot volgfouten. Voor planeetfotografie met de Webcam is dat geen probleem, maar Deepsky opnames maken met een statief, is vanwege de langere belichtingstijd toch problematisch.

Hier het statief met de Meade LX90 telescoop operationeel. Zichtbaar is ook de Webcam voor de eerste opnames van Saturnus in 2004. Normaal lopen op de tegelvloer is al een tricky bezigheid zo leerde de ervaring, vergelijk het spreekwoordelijk op eieren lopen. De speciaal voor deze hobby gekochte "doorwerkjas" voor de bouw blijkt gelukkig een goede aankoop, want het kan fris zijn 's nachts, maar de jas beschermd goed. Advies: koop altijd een maatje te groot, kun je er veel lagen onder aandoen.

Waarom een Astrozuil ?

Ben je eenmaal gegrepen door deze mooie hobby dan ga je al vrij snel de grenzen verleggen. Omdat Cor met planeetfotografie al goede resultaten had bereikt wilde hij zich daarna toeleggen op Deepsky fotografie. Wil je dat goed doen dan moet de telescoop zogenaamd parallactisch worden opgesteld. Dat kan door de telescoop m.b.v. van een Wedge onder de juiste lengte en breedte graad hoek te plaatsen (voor Nijverdal 52.367 º / 6.467). Mits goed is uitgelijnd op de poolster, zal de telescoop nu alleen maar in het horizontale vlak hoeven te draaien om aardrotatie te compenseren. Voordeel: veel minder volgfouten dus een betere optie voor langduriger belichten. Aldus moest er worden ingegrepen en geïnvesteerd; ergo: aan de slag!

Na wat nachtelijke verkenningen werd het meest donkere plekje in de tuin aangewezen. Om de vereiste stabiliteit te verkrijgen is wel een behoorlijke massa / gewicht nodig. Na enig zoekwerk op Internet werd besloten dat een zuil met ca. 250 liter gewapend beton het wel moest kunnen doen. Er werd een bekisting gemaakt met een enigszins trapeziumachtige vorm, want dat gaat beter vast zitten zo wisten de ervaringsdeskundigen te melden. De zuil zelf bestaat uit een dikwandige pvc pijp van 20 cm doorsnee, ook gevuld met beton en betonijzer ter versterking. Ook werd direct de onderste stelplaat in beton gezet.

Naast stabiliteit, is het 100% waterpas staan van het allergrootste belang. Je moet nooit denken dat je overal verstand van hebt en aldus werd een echte allround timmerman, Marginus Stevens, te hulp geroepen voor het secure werk. 

Nadat de bovenste stelplaat voor de Wedge was aangebracht kon met de afwerking worden begonnen. Naast amateur astronoom, is Cor ook een liefhebber van tuinieren dus moest een en ander nog wel netjes in de border worden opgenomen met tegelvloer in opsluitbandjes. 

Een tegelvloer is mooi, maar beter passend bij het gazon is een kunststof grasmatje. Bovendien is dat minder koud aan de voeten of knieën. Ja: de knieën, want het komt voor dat op de knieën door de hulpzoeker moet worden gekeken om een hoogstaand object te lokaliseren. 

De Wedge blijft na gebruik achter op de zuil en moet dus tegen weer en wind beschermd worden. Eerst maar behelpend met een vuilniszak, later werd een nette hoes toegepast. De nauwkeurige kijker zal niet zijn ontgaan dat Zuil, Stelplaten en Hoes bijna de originele Meade kleur blauw zijn gekozen. 

Het beoogde resultaat: de LX90 opgetuigd op de Astrozuil, voorafgaand aan een lange waarneemavond. 

De Astrozuil in nachtelijk gebruik. Duidelijk is te zien dat er het nodige materiaal moet worden aangesleept voordat kan worden begonnen met astrofotografie. 

Maar wie goed oplet ziet dat deze Astrozuil zich leent voor overkapping tot een echte sterrenwacht. Wordt dat de volgende stap? Cor is er nog niet over uit en houdt alle opties open !