Kutter telescoop

Er zijn verschillende typen sterrenkijkers, sommige maken gebruik van spiegels, andere van lenzen. Veel amateurs maken gebruik van spiegelkijkers in plaats van lenzenkijkers. Ze kiezen voor dit soort kijkers, omdat een spiegelkijker met een grotere opening relatief goedkoper is dan een lenzenkijkers. Ook een voordeel is dat je spiegels vrij eenvoudig zelf kunt slijpen. Het is dan ook voor sommige amateurs een uitdaging om zelf een telescoopspiegel te slijpen en er een kijker van te maken. Pierre Koeijvoets ging de uitdaging aan, kocht een set glasschijven en ging aan de slag.

 

Het maken van een 15cm Kutter telescoop.

Het slijpen van een telescoopspiegel vergt een bepaalde techniek dus enig voorwerk is gewenst. Dit voorwerk heb ik jaren geleden opgedaan bij de toenmalige "Volkssterrenwacht Simon Stevin". Sinds die tijd heb ik 1x11cm, 4x15cm, 1x20cm en 1x30cm spiegels geslepen. Nu ben ik bezig met een 15cm en een 7cm voor het Kuttersysteem.

Op een Kutter telescoop (Schiefspiegler) na hebben de meeste spiegelkijkers een zogenaamde centrale obstructie, waarbij een tweede spiegeltje in de lichtweg geplaatst is. Bij een Kutter is dit niet het geval. Dit heeft als voordeel dat dit soort kijkers een groot contrast hebben.

Ik ben al in het bezit van een 11cm Kutter die ik jaren geleden gekocht heb, maar wilde nu zelf een 15cm gaan slijpen. Ik heb al meerder spiegels geslepen, maar nog nooit een Kutterset. Bij dit soort kijkers moet je twee spiegels slijpen die aan bepaalde eisen moeten voldoen, waarvan je niet mag afwijken. De hoofdspiegel (15cm) is hol met een brandpunt van 2550mm, de tweede spiegel (7cm) is bol met een brandpunt van 2720mm. Op de foto's hierna zijn de verschillende stadia te zien. 

kutter 02Kutter telescoop.

Dit moet het worden!

kutter 03Slijppakket met 6 inch glasschijven en poeder.

Hiermee begint het allemaal.

kutter 04Het slijpen.

Door bepaalde bewegingen die je maakt met de bovenste glasschijf, krijgt deze de gewenste holle vorm.

kutter 05Het meten van de zogenaamde Sagitta om de juiste diepte en zo het juiste brandpunt te verkrijgen.

Voor elk brandpunt moet je dit goed weten, omdat je anders geen idee hebt hoe lang het brandpunt wordt.

kutter 06De potloodproef is om te kijken of je de juiste vorm geslepen hebt en of de spiegel sferisch is. Deze proef doe je bij het "fijn" slijpen van de spiegel.

Je moet bij elk poeder voldoen aan deze test, anders heeft het geen zin om aan het volgende poeder te beginnen.

kutter 07In het begin meet ik het brandpuntsafstand met behulp van de Zon. Het is een grove meting, maar je weet wel of je in de buurt zit.

Op deze manier krijg je het "echte" brandpunt. Met een andere meting, de Foucaulttest, krijg je twee keer de brandpuntafstand.

 kutter 08

kutter 09Deze foto's laten een fout zien in het 7cm spiegeltje.

Deze fout zag ik bij het meten met een Foucault-tester. Hier kun je zien dat het ook fout kan gaan.

Ook het slijpen van dit soort kleine spiegeltjes is niet echt eenvoudig. Momenteel slijp ik voor dit kleine spiegeltje eerst een 11cm spiegel die een collega van een sterrenwacht in België voor me wil gaan uitboren.

 kutter 10

kutter 11Na het slijpen moet er een pekbodem gemaakt worden waarop de schijven gepolijst worden.

Als je op het gewenste brandpunt bent, aan de potloodproef voldaan hebt en er zitten geen putjes meer in, gaan we polijsten.

Het maken van een zogenaamde pekbodem is altijd weer een belevenis.

kutter 12Het polijsten van het 7cm spiegeltje.

Ook het polijsten is een stukje monnikenwerk. Het is niet alleen dat het polijsten goed moet gebeuren, ook het testen op juistheid is van groot belang.

Hoe secuurder alles is gedaan, hoe beter de prestaties van de kijker zullen zijn.

Uiteraard is met het slijpen van de spiegels de kijker nog niet klaar. Door middel van deze rapportage zullen we u in de toekomst op de hoogte houden van de voortgang van het project.
 
 
 

  

Aanvullende gegevens